Samenvatting: Het is niet gewoon om je kwetsbaar op te stellen in een technische wereld waar het hoofd een belangrijk instrument is. Bij kwetsbaarheid speelt het uiten van gevoel een belangrijke rol. Dit artikel gaat over de voordelen van je kwetsbaar op te stellen. Het helpt je om conflicten op te lossen, om beter te communiceren, met je relaties en je kunt projecten erdoor succesvoller afronden.
For English, click here.
In het artikel over 8 essentiële softe vaardigheden van ingenieurs is moed één van de vaardigheden die ik noem. In dit artikel heb ik het over kwetsbaarheid. Om je jezelf kwetsbaar op te durven stellen is moed nodig.
Wat is kwetsbaarheid, hoe stel je kwetsbaar, wat levert het je op en wat moet je doen als het tegen je werkt?
Over kwetsbaarheid
Volgens het woordenboek betekent kwetsbaarheid dat je gekwetst, verwond of aangetast kan worden. Ook kan het een punt aanduiden waar je zwak of gevoelig bent. En dit in een wereld waar iedereen maar sterk moet zijn!
We leren om met ons hoofd te denken en te communiceren. Dat is echt iets voor ingenieurs. Maar ook voor juristen, politiemensen en managers van grote bedrijven.
Vaak komt niet over als we iets zeggen wat niet overeen komt met wat we voelen, denken of willen. We zijn dat niet congruent en je gesprekspartners hebben dat meteen door.
Als ik roep: ‘We hebben er zin in!’ aan het begin van een teambuilding workshop en ik kijk vol verwachting naar een groep, dan is het goed mogelijk dat iedereen passief blijft staan. Op zijn minst moet ik er ook zin in hebben en nagaan wat er aan de hand is. Straks meer hierover.
Moed
Voor moed is zelfvertrouwen nodig. Ik stel ik mij iedere dag kwetsbaar op door op een podium te gaan staan, te netwerken, te acquireren, een workshop te geven of een persoonlijk verhaal te publiceren. Dat is best wel spannend want niet altijd is het effect even prettig. Mensen kunnen geïrriteerd raken, kritisch reageren of sluiten zich helemaal af. Er is moed voor nodig om je kwetsbaar op te durven stellen.
Wat levert het je op?
Ik ben ervan overtuigd dat we een stuk verder kunnen komen in onze communicatie, ons werk, onze projecten en onze relaties (zowel op het werk en thuis) als we ons kwetsbaar op durven te stellen. Hierdoor ontstaat namelijk verbinding en echte communicatie. Door je kwetsbaar op te stellen draag je bij aan het oplossen van conflicten.
Het effect van het verstoppen van je gevoelens
Laatst mocht ik mij in een gesprek heel kwetsbaar opstellen. Dit was moeilijk voor mij maar het hielp wel om duidelijkheid te scheppen en gevoelens en verwachtingen uit te spreken. Dit gaf mij rust en zekerheid.
Als ik dat niet mocht doen dan zou ik onrustig worden en er zou erg veel onduidelijkheid zijn bij mij en waarschijnlijk ook de andere. Dit geldt ook voor groepen waardoor er nog meer irritatie, verzet of onbegrip komt als je niet verwoord wat je ziet en voelt.
Hoe stel je je kwetsbaar op?
Belangrijk bij het kwetsbaar opstellen is de wijze hoe je communiceert en welke woorden je gebruikt. Hou het bij jezelf en probeer te observeren in plaats van te evalueren.
Het kan zijn dat het je opvalt dat medewerker “Jan’ vaak te laat zijn berekeningen voor een project aanlevert.
Een uitspraak kan zijn: “Jan is altijd te laat met het aanleveren van zijn berekeningen”. Dat is een evaluatie of een interpretatie.
Een observatie is: “Jan heeft tijdens dit project 6 keer zijn berekeningen aangeleverd nadat de afgesproken deadline is verstreken.”
Voel je het verschil? Een evaluatie is eerdere aanvallend en een observatie is veel milder. Dan is het ook gemakkelijker om je kwetsbaar op te stellen.
Begin zelf eerst
Laatst ontmoette ik iemand die mij na afloop van het gesprek bedankte dat hij zich kwetsbaar kon opstellen. Ik had het eigenlijk helemaal niet door maar als ik er zo op terugkijk, kwam het doordat ik mijzelf kwetsbaar opstelde waardoor hij dat ook durfde te doen. Ook stelde ik hem open (hoe, wat, wanneer) vragen waardoor hij wist dat ik echt geïnteresseerd was in hem.
En zo hadden we het naast zakelijke aspecten ook over de zin van het leven en onze behoefte om een bijdrage te leveren aan deze wereld. De gevolgen zijn nieuwe inzichten en een waardevolle nieuwe connectie.
Spreek je gevoelens uit
Als je je kwetsbaar opstelt, dan uit je jouw gevoelens. Probeer dan ook je observaties te uiten in plaats van te evalueren of te interpreteren.
Bijvoorbeeld: “Ik voel dat jij mij niet begrijpt”. Dan veronderstel je dat de ander je niet begrijpt. Daarnaast heeft een gevoel met jou te maken en niet met de ander. Dat de ander mij niet begrijpt is geen gevoel. In dit geval kun je het woord gevoel net zo goed vervangen door het woord denken: “Ik denk dat jij mij niet begrijpt”. Dus, als je het woord voelen kunt vervangen door denken dan is het geen gevoel.
Je kunt het ook herkennen als er de woorden “als, zoals, dat, ik jij, jullie, hij, zij, het” of als namen van mensen worden gebruikt na het woord voelen. Voorbeelden: “Ik voel dat ik te laat ben”, Ik voel dat ik altijd aan de beurt ben”, “Ik voel mijn baas altijd in mijn nek hijgen”. Er moet een onderscheid zijn tussen wat wij voelen te zijn en wat wij denken te zijn. Dus ook geen beschrijvingen van onszelf: Ik voel dat ik een slechte ingenieur ben” of “ Ik voel dat ik je niet kan horen”.
Maak een onderscheid tussen hoe wij ons voelen en hoe wij denken dat andere op ons reageren of zich tegenover ons gedragen. Interpreteer niet (“Ik voel mij niet begrepen”).
Een ander Voorbeeld: “Ik voel mij minder intelligent dan de mensen waarmee ik samenwerk”. “Minder intelligent” slaat op wat ik denk hoe anderen mij zien.. Beter zou zijn : “Ik voel mij onzeker” of “ Ik voel mij verdrietig”.
Echte gevoelens
Uitdrukkingen van echte gevoelens zijn: “Ik voel mij teleurgesteld als ingenieur” of “ Ik voel mij ongeduldig met dit project”.
Gebruik woorden als blij, hoopvol, gelukkig, krachtig, enthousiast als aan onze behoeften worden voldaan.
Woorden als gefrustreerd, verdrietig, angstig, intens, geïrriteerd, lui, moe, boos of nerveus kunnen worden gebruikt als er niet wordt voldaan aan onze behoeften.
Wees bewust
Het is van belang om bewust te worden van je eigen gevoelens en deze goed te verwoorden. Vaak worden je gevoelens beïnvloed door wat er in je omgeving gebeurd.
Zo kan het voorkomen dat de groep tijdens een presentatie erg onrustig is. Je kunt gewoon doorgaan en je eigen verhaal afmaken. Wat denk je dat er dan gebeurd? Mensen haken af of komen in opstand. Het is dus belangrijk om hiervan bewust te zijn en de juiste woorden te gebruiken om duidelijk te maken wat je voelt. Ik stop, wacht even en stel dan vaak een vraag als dit gebeurd. Meestal krijg ik dan de aandacht omdat er een pauze is in mijn presentatie. Benoem het.
Bijvoorbeeld: “Ik voel geen verbinding. Heb ik iets gemist”. Zo stel ik mij kwetsbaar op. Ik zeg wat ik voel en hou het bij mijzelf. Het komt voor dat er niets aan de hand is maar soms is het zo dat een aantal mensen graag nog meer verduidelijking willen hebben of zelfs andere verwachtingen hebben. Dan kun je open vragen te stellen zoals “Wat kan ik duidelijker vertellen?” of “Wat gaat er goed en wat kan beter?” of gewoon “Wat zijn jullie verwachtingen?”.
Wat als het fout gaat?
Als de groep of de gesprekspartner nog steeds kritisch of ongeduldig blijft, ga dan verder in gesprek. Er speelt namelijk iets anders. Ga door met het stellen van open vragen om duidelijk te maken wat er speelt. Ga door met de anderen te laten weten hoe jij je voelt. Je kunt de andere ook vragen wat hij of zij voelt, denkt en wil (lees ook over ‘liften’ in mijn artikel over kernkwaliteiten).
Mocht het toch uit de hand lopen en barst je in tranen uit? Vraag om een pauze en als het te heftig is, vraag of dit een andere keer besproken kan worden. Denk na over wat je voelde en bespreek het anderen die je vertrouwt.
Eerlijk zijn
Met mezelf kwetsbaar op te stellen, ervaar ik dat ik eerlijk en authentiek ben. Ik speel geen rol en forceer mij niet om sterk te blijven. Iets wat de meesten mannen vanaf jonge leeftijd te horen krijgen (“Jij bent een jongen en jij moet sterk zijn”). Als je eerlijk over je gevoelens en je behoeftes bent, zal je merken dat het minder energie kost dan een rol te spelen.
Daarna is het de kunst om het los te laten want je kunt niet dwingen dat iemand reageert op jouw gevoelens en behoeften. Hij/zij moet de vrijheid ervaren om aan mijn behoefte of wens te voldoen of niet. Als de andere niet (meteen) reageert, dan is dat niet erg. Je kunt zeggen: “Ik wil graag dat je weet dat ik me zo voel. Wat je ermee doet maakt niet uit”.
Moedig anderen aan
Zie je iemand zich kwetsbaar opstellen? Erken dat en bedank hem/haar voor de kwetsbaarheid die ze laten zien. Vaak is het voor anderen moeilijk om zich kwetsbaar op te stellen en is het gemakkelijker als ze erkend en aangemoedigd worden.
Onderneem nu actie!
Probeer in de aankomende weken je kwetsbaar op te stellen door eerlijk te zijn over je gevoelens. Let op je woorden, hou het bij jezelf en reflecteer wat werkte en wat niet werkte. Het gaat om het uitdrukken van gevoelens en het vergroten van je woordenschat om je gevoelens te uiten.
Ik ben ervan overtuigd dat het jou, jouw team, je relaties en je projecten vooruit zal helpen. Ik kan je daarbij helpen om dat te oefenen in een veilige omgeving. Neem vandaag nog contact met mij op zodat jij jezelf ook kwetsbaar durft op te stellen en daardoor sneller jouw doelen behaalt en krachtiger en authentieker bent.
Wil je meer weten over hoe je je gevoelens beter kunt uiten? Lees dan “Geweldloze communicatie” van Marshall B. Rosenberg Ph.D.
Durf jij je kwetsbaar op te stellen? Waarom zou je het wel of niet doen en wat is het resultaat volgens jou? Laat me weten in het commentaarveld hieronder. Ik en de andere lezers van dit artikel kijken ernaar uit om van je te lezen!
Dank voor het lezen tot hier & het delen van dit artikel met jouw collega’s, vrienden of familie. En alsjeblieft DEEL dit artikel met je netwerk op Twitter, Facebook, Google+ en LinkedIn door op de knoppen hieronder te drukken zodat zij er ook profijt hebben van dit artikel over kwetsbaarheid.
Heb je een fout gezien in dit artikel? Laat me het weten! Ik ben je dankbaar!
