For English, click here.
De trillende handen in haka
Tijdens de haka kunnen deelnemers krachtig met hun handen heen en weer bewegen. Je kunt dit heel goed zien aan het begin van de onderstaande haka:
Wat zie je boven heet asfalt?
Deelnemers van haka-workshops vragen me vaak wat de betekenis is van het schudden met de handen. Ik vraag hen dan om zich een warme dag van afgelopen zomer te herinneren waarop ze in de file stonden. Vervolgens vraag ik hen wat ze zien als ze boven het asfalt uitkijken vanuit hun (koele) auto. Velen schudden hun handen en zeggen: “Trillende lucht.” Ik vraag hen dan wat dit is. Sommigen zeggen “een fata morgana”, anderen zeggen “hittegolven”. De laatsten hebben gelijk.
Tānerore en de oorsprong van haka
Tama-nui-te-rā (god van de zon) en Hine Raumati (godin van de zomer, of zomermaagd) hebben een zoon, Tānerore, en een dochter, Hine ā Rohe. Tānerore wordt beschouwd als de oorsprong of personificatie van haka. In de zomer danst Tānerore (in sommige verhalen samen met zijn zus) terwijl hij met zijn handen trilt om dansende lijnen te creëren die worden verwarmd door Tama-nui-te-rā, weerkaatst door Papatūānuku (moeder aarde). Daardoor ontstaan hittegolven. In sommige Māori-tradities is Hine ā Rohe de godheid die wordt geassocieerd met luchtspiegelingen en de glinsterende hitte die op warme dagen uit de grond opstijgt. Hine Raumati vertegenwoordigt de hitte van de zomer en is verantwoordelijk voor de groei en rijping van voedsel.
Er zijn Māori die geloven dat de hittegolven die aan de horizon verschijnen op warme zomerdagen Tānerore is, die danst voor zijn moeder Hine Raumati.
Wat is wiriwiri?
Wiri betekent trillen, schudden of beven. Het voortdurende en herhaalde trillen van de handen wordt in Māori wiriwiri genoemd. Het is een belangrijk onderdeel van de haka. De wiri vertegenwoordigt de hittegolven die door Tānerore worden gecreëerd, maar ook het ruisen van de bladeren in de bomen of het glinsteren van het licht op het water van de oceaan.
Volgens de Māori vertegenwoordigt wiri de wereld om ons heen. Wiri is een veel voorkomende beweging in vele haka. Er zijn verschillende soorten wiri voor elke iwi (Māori-stam), die hun specifieke omgeving vertegenwoordigen. In veel iwi doen mannen en vrouwen de wiri op een andere manier. De vrouwen doen de wiri met hun vingers gesloten en hun handen lichtjes gebogen, terwijl mannen de wiri doen met hun vingers gespreid.
Hieronder zie je een haka uitgevoerd door de Black Ferns, het damesrugbyteam van Nieuw-Zeeland. De wiriwiri wordt fel gedaan.
Wiri, mana en mauri
Aangezien wiri een essentieel onderdeel is van de haka, staat een sterke wiri voor meer kracht of mana (autoriteit, spirituele kracht, geërfde en verdiende status). Een zwakke wiri duidt op luiheid of een gebrek aan inzet en aanwezigheid. De wiri is een demonstratie van mauri (levenskracht, vitaliteit of energie), maar iemand die de haka doet, ‘creëert’ geen mana of mauri door krachtiger te schudden met de handen.
Een wiri die toegewijd wordt uitgevoerd, weerspiegelt aanwezigheid, focus en verbinding. Een halfslachtige wiri kan duiden op een afwezigheid van verbinding met de kaupapa (het doel) van de haka.
Wiri als afstemming op aanwezige energie
Mijn interpretatie is dat de trillende lucht of hittegolven energie vertegenwoordigen. Energie is overvloedig aanwezig op deze planeet. Voor mij persoonlijk voelt wiri als een manier om mezelf af te stemmen op de energie die al aanwezig is in deze wereld. Energie om enthousiast te worden of om vertrouwen te hebben voor een taak, zoals het uitvoeren van een haka, het geven van een presentatie of het voeren van een moeilijk gesprek. Ik ervaar meer vreugde, geluk en kalmte wanneer ik wiri uitvoer bij een haka.
Iedereen kan wiri leren en, mits goed begeleid, de aardende en stimulerende eigenschappen ervan ervaren. Als je iemand wiri ziet doen, lach hem of haar dan niet uit en schaam je je niet voor hen. Bied steun, hulp en aanmoediging.
Rituelen vóór momenten die ertoe doen
Ik ben ervan overtuigd dat iedereen zijn eigen unieke ritueel heeft om meer energie, zelfvertrouwen of focus te krijgen voordat hij iets moeilijks moet doen. Je ziet atleten of artiesten springen, diep ademhalen, enkele bemoedigende woorden tegen zichzelf mompelen of bidden voorafgaand aan een optreden.
Wat doe jij om meer energie, zelfvertrouwen en vreugde te krijgen voor een moeilijke taak? Hoe blijf je verbonden met jouw doel? Laat me het weten in het commentaarveld hieronder. Andere lezers van dit artikel en ik kijken ernaar uit om van je te lezen!
Dank voor het lezen tot hier & het delen van dit artikel met jouw collega’s, vrienden of familie. En alsjeblieft DEEL dit artikel met je netwerk op X, Facebook en LinkedIn door op de knoppen hieronder te drukken zodat zij er ook profijt hebben van dit artikel over de wiri. Je mag delen van dit blog overnemen als je de bron vermeldt.
Heb je een fout gezien in dit artikel? Laat me het weten! Ik ben je dankbaar!
Bronnen:
–Components of Kapa haka by Nikki Ferris
–Marae, The Heart of Māori Culture
–Nga kaupeka o Hine Raumati: An introduction to the different phases of Hine Raumati
