For English, click here.
Het komt geregeld voor dat mensen die deelnemen aan een haka workshop in de weerstand schieten en niet mee willen doen. Ik herken het meteen. Ze gaan demonstratief met hun armen gekruist staan, leunen tegen de muur, ze pakken hun telefoon of ze gaan kletsen en lachen met andere deelnemers. Dat is niet respectvol voor de trainer en de haka.
In dit artikel vertel ik je over de soorten weerstand die ik bij deelnemers zie, waarom het ontstaat, en wat het betekent zodat je er misschien beter mee om kunt gaan.
Wanneer deelname geen keuze is
Vaak komt het voor dat de haka als Energizer of als workshop wordt ingezet omdat de opdrachtgever dat graag wil tijdens een evenement of teambijeenkomst. De deelnemers hebben daarin geen keuze gehad en het voelt als een ‘moetje’. Laatst hoorde ik van een groep dat het als een opdracht voelde. Als trainer of facilitator sta je dan meteen 1-0 achter.
->Leestip: Wanneer werkt een haka-workshop het best?
Het liefst werk je met mensen die gemotiveerd en nieuwsgierig zijn. Deelnemers die voor een haka gekozen hebben. Dat zorgt er vaak voor dat de haka een succes wordt met veel energie, expressie en plezier. Maar als de deelnemers moeten, dan is het voor jou als trainer of facilitator een extra uitdaging om ze ervan te overtuigen om mee te doen.
Ik pak het dan rustig aan in het begin van de workshop. Natuurlijk ga dan niet meteen schreeuwen en uitdagende expressies vragen van de deelnemers. Ik vertel over de haka, de herkomst en de betekenis. Daarna maak ik een bruggetje naar wat de deelnemers eraan hebben en welke elementen zij kunnen gebruiken in hun dagelijks leven om meer zelfvertrouwen te hebben, betere verbindingen te maken met anderen en hun verantwoordelijkheid kunnen nemen. Dan kunnen ze een leven leiden met meer voldoening, plezier, vreugde en misschien meer liefde.
Ik maak ze bewust van hun lichaam, de mensen om hen heen en laat ze hun lichaam activeren op een speelse maar krachtige manier.
Een belangrijk element van de haka is het Gouden Contract. Ik vraag deelnemers om uit hun comfortzone te stappen en mee te doen. Ik vraag ze om de haka met respect te doen en ik vraag ze om plezier te hebben. In overleg met de opdrachtgever vraag ik soms aan deelnemers om weg te gaan als ze dat niet willen. Een keer liep de halve zaal leeg, wat pijnlijk was maar de haka was daardoor heel zuiver en krachtig.
Ik leg uit dat alles goed is en niets fout. Zolang je maar meedoet. Als je niet mee wilt doen, dan kan ik je niet dwingen maar je hebt wel een keuze: blijf ik in deze vaste mindset of wil ik groeien?
->Leestip: Hoe je jouw mindset verheft
Wanneer timing en context tegen je werken
Ik heb wel eens een haka workshop gegeven nadat de deelnemers net 80 km van Rotterdam naar Amsterdam waren komen fietsen. Het was een prachtige locatie in een stadion maar de deelnemers waren gewoon te moe. Dat overkwam me laatst ook. Een groep jongeren had net een bootcamp gehad in het kader van hun opleiding en de haka was de afsluitende activiteit van het weekend. De jongens en meisjes waren hartstikke moe en het merendeel had geen zin.
Dat merkte ik al snel omdat mensen door mij heen gingen praten. Ik ging toen met ze in gesprek en legde nog eens uit wat de haka is en dat eensgezindheid een belangrijk element is bij het doen van een haka. Ik vroeg ze: “Wat willen jullie?”. “Doen!” antwoordden ze. En toen ben ik minder gaan vertellen over de haka en hebben we de actionmoves geoefend.
Ik probeer altijd zoveel mogelijk voorafgaand overleg te hebben met de opdrachtgever om erachter te komen wat er speelt, wat de groep nodig heeft en wat ik moet weten. Maar soms kom je er pas ter plekke achter en dan is het belangrijk om het bespreekbaar te maken en erachter te komen wat de groep wil en nodig heeft. En soms is het geen haka workshop maar een lezing van mij over de Māori en de verschillende soorten haka.
Ongemak en de angst om op te vallen
Zou jij zomaar gaan schreeuwen en je op een expressie wijze uiten? Ik kan me voorstellen dat je dat niet wil. Zeker als je er niet voor gekozen hebt. Je wil niet opvallen bij je peers, executives, managers of klasgenoten.
Bij een haka moet je je kwetsbaar opstellen en daar kunnen anderen op reageren door je uit te lachen. Er heerst schaamte om op te vallen en groepsdruk om niet op te vallen. Ik kan me dat voorstellen maar gelukkig heb ik er niet zoveel last van.
Kwetsbaarheid is een containerbegrip geworden. Het is leiderschapsjargon. Wat betekent het om jezelf kwetsbaar op te stellen? Voor mij betekent het dat ik anderen laat weten dat ik beschikbaar ben. Ik verschuil me niet achter een masker. Ik ben mezelf en dat is mijn authentieke ik, mijn kracht.
Hoe om te gaan met ongemak? Het is een angst om beoordeeld te worden. Mijn ervaring is dat je het niet kan wegstoppen of negeren. Weglachen kan ook niet. Je moet het meesteren. Begin dus niet met iets groots maar neem kleine stappen die al een uitdaging zijn. Dat geldt niet alleen voor de haka maar met elk project, wens of doel in je leven.
Tijdens een haka workshop erken ik dat ongemak en maak het bespreekbaar. Dan gaan we in kleine stapjes de haka leren. Tijdens het proces check ik geregeld in en vraag “Kei te pai”? (gaat het goed?). Zo ja, dan gaan we verder.
Hoe de locatie een haka-ervaring vormgeeft
Ik kom vaak op bijzondere plekken maar soms dient de locatie niet het doel van een haka en de groep. Omdat de uiterlijke omstandigheden niet goed zijn, kan er weerstand ontstaan bij een haka workshop.
Soms zijn het kleine dingen, zoals een koffiezet apparaat dat veel lawaai maakt, een andere groep die naast ons een mindfulness training doet of het personeel is bezig om de lunch klaar te zetten. Alles wat beweegt of lawaai maakt leidt af en er ontstaat weerstand. Dan is het handig om een betere locatie te vinden.
Vaak willen opdrachtgevers de haka buiten doen om lekker een frisse neus te halen. Ook hier beweegt veel en kunnen voorbijgangers stoppen om te kijken wat we doen. Dat zorgt voor onveiligheid. Een grote open ruimte kan ook onveilig voelen voor deelnemers. Als er geen veiligheid is dan ontstaat er weerstand.
Als een groep buiten wil werken dan probeer ik een plek te vinden die beschutting biedt en waar er geen afleiding is. Maar als het dan toch koud wordt of gaat regenen, dan is er weerstand.
Daarom is mijn voorkeur om een haka workshop binnen te doen (waar veel lawaai gemaakt mag worden). Daar is meer veiligheid en het draagt bij aan een goede ervaring van de haka.
Daarnaast is er ook het idee van de Māori dat je buiten je gezicht verliest voor de natuur als je de haka niet goed doet. Dan is het beter om het binnen te oefenen en pas buiten te doen als de deelnemers de haka beheersen en zichzelf echt durven te uitten.
Wanneer enthousiasme omslaat naar afleiding
Laatst kwam er na afloop van een workshop een dame naar me toe die me vertelde dat ze zo veel zin had in de haka. Tot haar spijt voelde ze de kracht, de energie niet van de haka. Dat hoor ik niet vaak en het verraste mij. Het kan zijn dat ze afgeleid was door iets in haar werk of haar leven.
Je kunt de haka niet voelen als je denkt aan het verleden of de toekomst. Je bent in het nu en je gaat met volle kracht vooruit. Dat wilde deze dame wel maar het lukte haar niet. Misschien wilde ze te graag en was ze te enthousiast. Dat herken ik in mijzelf.
Dan is het juist beter om een stapje terug te gaan (naar mezelf) voordat ik me volledig in iets verlies. Ik adem dan rustig en vraag me af wat ik wil, wat nu nodig is en waar ik naartoe wil. Vaak denk ik aan mijn Waarom, mijn sprankelkracht. Dat geeft me ook rust als ik iets te graag wil. Mijn ervaring is dat ik dan bewuster kan ervaren.
Soms is het te leuk omdat de groep baldadig is. Dan wordt de haka respectloos gedaan. Ik vraag de groep dan om niets anders te roepen of te doen dan wat ik ze leer. Dus geen beledigende woorden of gebaren. Kunnen ze dat niet dan stop ik met de haka en vertel meer of de gebruiken van de Māori.
De baldadigheid kan het gevolg zijn van alcohol- en drugsgebruik. Dat gaat niet goed met haka en een reden voor mij om direct te stoppen met de haka.
“Het is niet van mij”: Culturele grenzen herkennen
“Ik wil heel graag de haka dansen maar het is niet van mij.” vertelde een man me na afloop van een haka workshop. Hij had fanatiek meegedaan maar ook hij voelde de haka niet maar niet omdat hij afgeleid was omdat het niet van hem was en dat zorgde voor weerstand. Dat was een wijze opmerking.
De haka is van de Māori. Het is hun krachtdans. We mogen het voelen maar het is niet van ons , Pākehā (niet Māori). De man was op zoek naar een oude Germaanse energie. Die ken ik niet maar ik weet wel dat iedere groep, cultuur of familie een eigen krachtdans kan maken.
Het is gebaseerd op de verhalen van waar een groep vandaan komt, wie ze zijn (welke waarden, talenten en krachten ze hebben en waar ze naartoe gaan (hun visie). Ik heb al verschillende groepen geholpen om hun eigen krachtdans te maken. Die noemen we geen haka.
Creëer je eigen krachtdans
Wil jij ook jouw eigen krachtdans ontdekken? We gebruiken de haka als inspiratie maar op basis van jullie verhalen en wensen wordt een unieke dans gemaakt. Ik kan jou en jouw groep helpen om een krachtdans te ontwikkelen die jullie identiteit weerspiegelt. Neem vandaag nog contact op me mij om erachter te komen hoe ik werk en hoe ik je kan helpen.
Wat doe jij (als trainer, facilitator of deelnemer) als je weerstand ervaart tijdens een workshop of training? Laat me het weten in het commentaarveld hieronder. Andere lezers van dit artikel en ik kijken ernaar uit om van je te lezen!
Dank voor het lezen tot hier & het delen van dit artikel met jouw collega’s, vrienden of familie. En alsjeblieft DEEL dit artikel op Bluesky, Facebook en LinkedIn door op de knoppen hieronder te drukken zodat zij er ook profijt hebben van dit artikel. Je mag delen van dit blog overnemen als je de bron vermeldt.
Heb je een fout gezien in dit artikel? Laat me het weten! Ik ben je dankbaar!
