For English, click here.
Deze vrijdag (10 juli 2025) is Matariki. Het is een Māori-feestdag en dan wordt het nieuwe jaar gevierd. Sinds 2022 is Matariki een officiële feestdag voor de Māori in Nieuw-Zeeland.
In dit artikel leer je meer over de herkomst en betekenis van Matariki.
Wat is Matariki?
Matariki is een afkorting van ‘Ngā Mata o te Ariki Tāwhirimātea’ (‘De ogen van de god Tāwhirimātea’) en verwijst naar het Plejaden-sterrencluster met meer dan 1000 sterren. Het woord Matariki is zowel de cluster van zeven sterren die met het blote oog zichtbaar zijn, hoewel sommige tradities er negen noemen, waaronder de ster Matariki.
Volgens de Māori-legende werd de god van de wind, Tāwhirimātea, zo boos toen zijn broers en zussen hun ouders, Ranginui de hemelvader en Papatūānuku de aardemoeder, uit elkaar haalden, dat hij zijn ogen uitrukte en ze in de hemel gooide.
Ik heb ooit gehoord dat Matariki het oude vaderland van de Māori is. Het is mij onbekend in hoeverre dit anders is dan Hawaiki, waar de Māori vandaan komen en na de dood weer teruggaan.
Matariki is een tijd om dankbaar te zijn en respect te tonen voor de aarde (Whenua). Het is een tijd van groei en verandering. Het is een tijd om je voor te bereiden en in actie te komen. Tijdens Matariki vier je wat je hebt en wat je te geven hebt.
Wanneer wordt Matariki gevierd?
Matariki wordt in Nieuw-Zeeland in het midden van de winter gevierd en volgt de stand van de sterren en de maan. Dit jaar valt Matariki van 8 tot 11 juli en is de officiële feestdag op 11 juli.
In de traditionele Māori-cultuur was er veel kennis op het gebied van astronomie. De sterrenbeelden en de maancyclus werden gebruikt om te navigeren op zee, bij het planten en oogsten van gewassen, om jaargetijden te onderscheiden en om de paaitijd en migratie van vissen te bepalen.
Het Matariki-sterrenstelsel is in Nieuw-Zeeland bijna het hele jaar door te zien. Behalve in de winter gaat het sterrenstelsel onder op een avond in mei.
Als het sterrencluster Matariki eindelijk weer opkomt en zichtbaar wordt, begint de viering van Matariki. Dat is in de laatste, vierde fase tot de nieuwe maan. Meestal is dit eind juni of in juli omdat de Māori-kalender 354 dagen telt. Vorig jaar was Matariki op 20 juni, dit jaar op 10 juli en in 2027 zal het op 25 juni vallen.
Hoe wordt Matariki gevierd?
Matariki wordt bij het aanbreken van de dag gevierd. Traditioneel worden de mensen die het afgelopen jaar zijn overleden herdacht. Ook wordt het heden gevierd en worden er voorbereidingen getroffen voor het aankomende jaar. Het is een tijd voor reflectie, verbinding en om in actie te komen.
Er zijn drie delen van de viering:
Het eerste gedeelte is bedoeld om de sterren te bekijken. De felheid, de fonkeling en de kleur van de sterren voorspellen het weer en de oogst van het aankomende jaar.
Het tweede gedeelte van de viering is het herdenken van de overledenen. Dan worden de namen van de mensen genoemd die zijn overgegaan naar het hiernamaals.
In het derde gedeelte van de viering worden offers in de vorm van voedsel aan de sterren gebracht. In een ondergrondse oven (hāngī) worden aardappelen (kūmara), vogels, zoetwatervissen of schelpdieren klaargemaakt. Als de hāngī opengaat, komen dampen vrij en die gaan de lucht in. Dit is het voedsel voor de sterren. Het is het laatste gedeelte van de viering en duurt tot de zon opgaat.
Na deze ceremonie volgen dagen van feesten met gezang en dans om de welvaart en de belofte van het aankomende jaar te vieren.
In het verleden kregen de jonge Māori tijdens Matariki instructies over het land en het bos.
Traditioneel worden er op Matariki vliegers (manu tukutuku) gemaakt in de vorm van een menselijk wezen. Het is een manier om te communiceren met de overledenen tijdens het vliegeren.
Vier Matariki in jouw buurt
Matariki wordt niet alleen in Nieuw-Zeeland gevierd maar ook in andere landen van de wereld waar Māori en hun iwi (stammen) wonen.
In Nederland wordt Matariki op zaterdag 11 juli bij het Wereldmuseum in Leiden gevierd. Dat begint buiten om 10:30 met een traditionele Pōwhiri bij de Wharewaka (het boothuis)
->Leestip: Haka: Verschillende soorten en betekenis
Gedurende de dag kun je ook varen in een echte Māori kano (waka), luisteren naar Māori-verhalen, een haka dansen of een manu tukutuku (vlieger) maken. Meer informatie vind je hier.Je kuny
Je kunt ook naar London (Engeland) gaan om Matariki hier en hier te vieren.
Uiteraard kun je ook naar het Matariki Festival in Nieuw-Zeeland gaan. Dat vindt dit jaar plaats van 7 juni tot 13 juli. Ga naar de officiële website van het Matariki Festival voor meer informatie.
Ik ben ervan overtuigd dat Matariki door Iwi’s (stammen) op meerdere plekken ter wereld wordt gevierd. Ik moedig je aan om het op te zoeken.
Hoe kom jij in actie en bereid jij je voor voor aankomend jaar? Laat me het weten in het commentaarveld hieronder. Andere lezers van dit artikel en ik kijken ernaar uit om van je te lezen!
Dank voor het lezen tot hier & het delen van dit artikel met jouw collega’s, vrienden of familie. En alsjeblieft DEEL dit artikel met je netwerk op Bluesky, Facebook en LinkedIn door op de knoppen hieronder te drukken zodat zij er ook profijt hebben van dit artikel over Matariki. Je mag delen van dit blog overnemen als je de bron vermeldt.
Heb je een fout gezien in dit artikel? Laat me het weten en ik ben je dankbaar!
Update: Het originele artikel verscheen op 21 juni 2025 en op 8 juli 2025 is het geactualiseerd
Bronnen:
– Matariki-op Wikipedia
– Matariki – Te Tau Hou Māori
– Matariki
